Trong khuôn khổ chương trình tuyên truyền pháp luật, Tòa án nhân dân khu vực 10 (TP Đà Nẵng) phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân cùng các trường THPT Trần Quý Cáp và Hồ Nghinh tổ chức phiên tòa giả định dựa trên một vụ việc có thật. Sự kiện thu hút sự theo dõi của hơn 1.300 học sinh mỗi trường, khi toàn bộ diễn biến xét xử được tái hiện sinh động, trực quan.
Hoạt động phiên tòa giả định do Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 10 phối hợp với các trường THPT tại Hội An tổ chức nhằm truyền tải kiến thức pháp luật một cách sinh động. Tại đây, quá trình xét xử từ đề nghị truy tố, xét hỏi đến tuyên án được tái hiện đầy đủ, khiến nhiều học sinh rùng mình khi chứng kiến mức án thực tế dành cho người vi phạm ma túy. Hình ảnh một bị cáo còn rất trẻ đứng trước vành móng ngựa đã giúp các em hiểu rõ hậu quả nghiêm trọng của quyết định sai lầm chỉ trong một phút bồng bột.
Không chỉ dừng lại ở một hoạt động tuyên truyền, tình hình ma túy trong học đường trong những năm gần đây đang được đánh giá là ngày càng phức tạp và khó lường. Theo thống kê từ các lực lượng chức năng, nhiều vụ học sinh đứng tuổi đã bị phát hiện sử dụng chất cấm hoặc bị lôi kéo tham gia buôn bán ma túy, thậm chí ngay trong khuôn viên trường học. Các loại chất kích thích mới xuất hiện đa dạng với hình thức ngụy trang tinh vi, khiến học sinh - đặc biệt nhóm 15–25 tuổi, dễ bị thu hút và lầm tưởng là “không gây hại”.
Giáo dục pháp luật, nhận diện hiểm họa là một phần quan trọng. Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 10 tại phiên tòa mô phỏng nhấn mạnh: việc lôi kéo người dưới 18 tuổi tham gia sử dụng chất ma túy là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Không chỉ là bài học về pháp luật, đây còn là lời cảnh báo sâu sắc về cách thức mà tội phạm ma túy tận dụng sự tò mò, thiếu kinh nghiệm của thanh thiếu niên để dụ dỗ và lôi kéo.
Học sinh tham gia phiên tòa giả định chia sẻ rằng họ từng nghĩ ma túy chỉ tồn tại trong phim ảnh hoặc những vùng xa lạ. Nhưng khi chính những tình huống được dựng gần với đời sống hằng ngày, các em mới giật mình nhận ra “nó gần đến vậy”. Nhiều em bày tỏ quyết tâm “nói không với thuốc lá điện tử, bóng cười hay những loại nước lạ” vì chúng có thể chứa chất gây nghiện nguy hiểm.
Thực tế ở nhiều địa phương khác cũng cho thấy ma túy rất dễ thâm nhập vào học đường nếu không có sự chủ động phòng ngừa. Công an các tỉnh như Hà Nội, Hải Dương đã ghi nhận nhiều vụ học sinh sử dụng chất lạ ngay trên sân trường hoặc sau những buổi gặp gỡ bạn bè. Các loại ma túy tổng hợp với hình thức bắt mắt, mùi vị hấp dẫn được bán tràn lan qua mạng xã hội và các đường dây tinh vi, khiến phụ huynh, nhà trường và chính các em học sinh khó nhận diện và phòng tránh.
Chuyên gia an ninh và giáo dục đều nhất trí rằng phòng chống ma túy học đường phải được tiến hành đồng bộ từ nhiều phía: gia đình, nhà trường, cộng đồng và chính quyền. Việc lồng ghép giáo dục pháp luật vào chương trình học, kết hợp với hoạt động ngoại khóa như phiên tòa giả định hoặc chương trình “Drug-Free School”, giúp học sinh không chỉ hiểu sâu về tác hại mà còn biết cách tự bảo vệ mình.
Nguy cơ ma túy không chỉ là câu chuyện của một nhóm nhỏ cá biệt. Dưới hình thức mới, đội ngũ tội phạm đang tìm mọi cách len lỏi vào đời sống thanh thiếu niên. Bởi vậy, mỗi phiên tòa giả định, mỗi buổi tuyên truyền, mỗi tiếng nói “nói không với ma túy” đều góp phần xây dựng một thế hệ học sinh bản lĩnh, hiểu pháp luật và chọn lối sống lành mạnh. Cách tiếp cận trực quan, gần gũi và liên tục chính là chìa khóa giúp học đường an toàn hơn, xa rời các nguy cơ tiềm ẩn từ chất gây nghiện.
