|
| Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu. Ảnh: VGP/ Lê Sơn |
Nhiều Bộ, ngành và cấp tỉnh ban hành văn bản trái pháp luật
Theo đó, đối với công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL), các bộ, cơ quan ngang bộ (gồm cả Bộ Tư pháp) và địa phương đã tổ chức thực hiện kiểm tra theo thẩm quyền đối với 13.391 VBQPPL. Qua đó, đã kết luận, kiến nghị xử lý đối với 531 văn bản, trong đó có 409 VBQPPL có quy định trái pháp luật về nội dung, thẩm quyền ban hành (gồm 10 văn bản cấp bộ; 295 văn bản cấp tỉnh; 104 văn bản cấp huyện, xã) và 122 văn bản không phải là VBQPPL nhưng có chứa QPPL. Riêng Bộ Tư pháp (Cục Kiểm tra văn bản QPPL) đã kiểm tra 4.885 VBQPPL do cơ quan cấp bộ và chính quyền cấp tỉnh ban hành; kết luận, kiến nghị xử lý đối với 165 văn bản có quy định trái pháp luật (gồm 13 văn bản của cơ quan cấp bộ và 152 văn bản của chính quyền cấp tỉnh).
Về công tác rà soát VBQPPL, theo báo cáo của Bộ Tư pháp, cả nước đã thực hiện rà soát 44.376 văn bản trong tổng số văn bản 44.447 văn bản cần phải rà soát (trong đó các cơ quan cấp bộ rà soát được 6.762/6.762 văn bản, đạt 100%; các địa phương rà soát được 37.614/37.685 văn bản, đạt 99,8%). Qua đó đã xử lý 5.907 VBQPPL hết hiệu lực, mâu thuẫn, chồng chéo, không còn phù hợp. Riêng đối với văn bản của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tư pháp đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ bãi bỏ toàn bộ 48 văn bản và bãi bỏ một phần 02 VBQPPL không còn được áp dụng trên thực tế nhưng chưa có căn cứ xác định hết hiệu lực.
Về công tác hệ thống hóa VBQPPL, năm 2019 các bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương đã hoàn thành việc hệ thống hóa và công bố kết quả hệ thống hóa VBQPPL thống nhất trong cả nước kỳ 2 (2014-2018) qua đó xác định đầy đủ, chính xác các VBQPPL còn hiệu lực trong cả nước từ cấp Trung ương đến cấp xã tính đến thời điểm 31/12/2018 (gồm 8.802 văn bản của các cơ quan nhà nước ở trung ương, 28.290 văn bản cấp tỉnh, 12.844 văn bản cấp huyện và 11.726 văn bản cấp xã). Trên cơ sở kết quả hệ thống hóa, các cơ quan đã tích cực, chủ động xử lý, nhất là việc xử lý chấm dứt hiệu lực (bãi bỏ) các VBQPPL không còn được áp dụng trên thực tế nhưng chưa có căn cứ xác định hết hiệu lực.
Một số bộ, ngành, địa phương chưa thực hiện nghiêm thẩm quyền, trách nhiệm
Theo đánh giá của Bộ Tư pháp, việc xử lý văn bản trái pháp luật đã được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả hơn các năm trước. Phần lớn văn bản trái pháp luật sau khi có kết luận của cơ quan kiểm tra đều được cơ quan ban hành có phương án xử lý kịp thời trên tinh thần cầu thị, vì lợi ích chung của xã hội, qua đó hạn chế, ngăn ngừa được tác động tiêu cực đến xã hội do văn bản trái pháp luật gây ra, đồng thời chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của các cơ quan cấp bộ, chính quyền địa phương trong xây dựng, thực thi pháp luật.
Tuy nhiên, công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản QPPL còn tồn tại một số khó khăn, hạn chế như: một số cơ quan cấp bộ và địa phương chưa thực hiện đầy đủ thẩm quyền, trách nhiệm trong công tác rà soát, kiểm tra, xử lý văn bản; việc phát hiện, xử lý một số văn bản trái pháp luật còn chưa kịp thời; việc xem xét, xử lý trách nhiệm đối với cơ quan, cá nhân liên quan đến việc ban hành văn bản trái pháp luật nhìn chung chưa được thực hiện một cách thỏa đáng.
Phát hiện, xử lý kịp thời các quy định trái pháp luật, mâu thuẫn, không còn phù hợp
Về phương hướng, nhiệm vụ năm 2020, Bộ Tư pháp xác định thực hiện nghiêm yêu cầu, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật gắn với nâng cao hiệu lực, hiệu quả chỉ đạo điều hành và thực thi pháp luật, căn cứ thực tiễn tại các bộ, ngành, địa phương với các nhiệm vụ lớn sau:
Xác định việc bảo đảm chất lượng của VBQPPL là nhiệm vụ trọng tâm của các bộ, cơ quan ngang bộ và HĐND, UBND cấp tỉnh. Tiếp tục thực hiện đúng quy định về thẩm quyền, trách nhiệm trong công tác kiểm tra, rà soát, xử lý văn bản gắn với yêu cầu, giải pháp của Chính phủ về chỉ đạo điều hành thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020 và yêu cầu quản lý ngành, lĩnh vực, địa bàn; phát hiện, xử lý kịp thời các quy định trái pháp luật, mâu thuẫn, không còn phù hợp theo quy định của pháp luật. Đẩy mạnh công tác xử lý văn bản trái pháp luật đã được phát hiện, kết luận theo đúng quy định, nhất là những trường hợp văn bản có quy định tác động tiêu cực đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, tổ chức, doanh nghiệp.
Trên cơ sở kết quả hệ thống hóa văn bản kỳ 2014-2018, các bộ, ngành, địa phương khẩn trương tự sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ, ban hành mới hoặc kiến nghị cơ quan, người có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới đối với các văn bản cần xử lý đã được xác định để bảo đảm sự phù hợp, thống nhất của hệ thống pháp luật.
Các bộ, cơ quan ngang bộ tổ chức triển khai thực hiện đồng bộ, đảm bảo chất lượng, hiệu quả nhiệm vụ rà soát VBQPPL theo Nghị quyết số 117/NQ-CP ngày 09/12/2019 và Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 01/01/2020 của Chính phủ, Quyết định số 209/QĐ-TTg ngày 07/02/2020 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch thực hiện rà soát VBQPPL thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của các bộ, cơ quan ngang bộ và nhiệm vụ của Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ về rà soát văn bản QPPL để xử lý hoặc kiến nghị xử lý các quy định mâu thuẫn, chồng chéo, không phù hợp với thực tiễn, gây khó khăn, kìm hãm sự phát triển của đất nước, nhất là các văn bản, quy định về môi trường đầu tư, kinh doanh. Trên cơ sở đó, kịp thời kiến nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các biện pháp, chỉ đạo sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật. Phát huy vai trò đầu mối của Bộ Tư pháp trong việc tổ chức, hướng dẫn các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện nhiệm vụ rà soát VBQPPL đảm bảo chất lượng, hiệu quả theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Tư pháp cũng kiến nghị nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung quy định về kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa VBQPPL tại Nghị định số 34/2016/NĐ-CP ngày 14/5/2016 của Chính phủ quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2015 để khắc phục những bất cập, chưa phù hợp với thực tế, góp phần tăng cường hơn nữa chất lượng, hiệu quả của công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa VBQPPL.
Lê Sơn
